NAWIGATOR:      Strona główna -> Emerytury z trzech filarów -> NIK o reformie emerytalnej -> Spis treści

| Poprzednia strona | Następna strona | 3.3. Inne ustalenia kontroli W trakcie kontroli stwierdzono, że ZUS oraz FUS utraciły szereg dochodów w związku z niepobieraniem niektórych należnych Zakładowi opłat oraz w związku z brakiem prawnych możliwości oprocentowania czasowo wolnych środków finansowych. 3.3.1. Opłaty z tytułu weryfikacji błędów związanych z przekazywaniem składek do OFE Zgodnie z art. 76 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, koszty działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poniesione z tytułu weryfikacji błędów związanych z przekazywaniem składki do OFE pokrywają podmioty odpowiedzialne za prawidłowość przekazanych Zakładowi informacji. Wysokość powyższych opłat miała być określona ryczałtowo w tabeli wydanej, na wniosek Rady Nadzorczej Zakładu, w drodze rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. W trakcie kontroli stwierdzono, że rozporządzenie określające tabelę opłat nie zostało dotąd wydane, a w związku z tym ZUS nie wymierza i nie pobiera tych opłat. Ponadto ustalono, iż Rada Nadzorcza Zakładu nie wystąpiła do MPiPS z wnioskiem w sprawie wydania rozporządzenia. Przewodniczący Rady Nadzorczej ZUS, wyjaśnił w trakcie kontroli, że nie rozpoczęto prac nad stosownym wnioskiem do MPiPS, ponieważ ZUS (mimo ponagleń ze strony Rady), nie przekazał informacji niezbędnych do opracowania wniosku. Zakład nie przedstawił w szczególności danych w zakresie: struktury występujących błędów, podmiotów odpowiedzialnych za ich powstanie, pracochłonności występującej przy usuwaniu błędów, kosztów weryfikacji błędów, taryfikatora wnioskowanych opłat i proponowanych zmian legislacyjnych niwelujących powstawanie błędów. Prezes ZUS, już po zakończeniu kontroli przez NIK, poinformował, że przekazał Radzie Nadzorczej żądane przez nią materiały w dniu 15 grudnia 2000 r. Przedstawiciel Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w wyjaśnieniu z dnia 12 lutego 2001 r., przedstawił stanowisko, że wydanie rozporządzenia określającego tabele wysokości opłat za weryfikację błędów związanych z przekazywaniem składek do OFE i tak nie rodziłoby skutków prawnych, ponieważ nie funkcjonował odpowiedni moduł systemu informatycznego ZUS, pozwalający na korygowanie błędów. Według tego wyjaśnienia, MPiPS zdecydowało się zatem realizować przede wszystkim bardziej priorytetowe zadania. NIK nie może zgodzić się z tym stanowiskiem, ponieważ z danych przekazanych w trakcie kontroli wynika, że Zakład wyemitował przeszło 1,9 mln zawiadomień o stwierdzonych błędach, z tego prawie 1,7 mln spraw zostało wyjaśnionych. Wiele z podawanych kategorii błędów mogło być związane z przekazywaniem składki do otwartych funduszy emerytalnych. Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli, ZUS nie wykorzystał ustawowych możliwość pokrycia kosztów weryfikacji błędów popełnionych przez podmioty odpowiedzialne za prawidłowość przekazanych Zakładowi informacji. Świadczy to o nie wykazywaniu przez ZUS, Radę Nadzorczą Zakładu i Ministra Pracy i Polityki Społecznej dostatecznej dbałości o realizację przychodów pokrywających koszty działalności Zakładu. 3.3.2. Opłata za przerejestrowanie członków OFE Zgodnie z art. 123 ust. 2 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, za dokonanie czynności przerejestrowania członków OFE, ZUS przysługuje opłata. Do uiszczenia tej opłaty zobowiązane zostało PTE, którego członek przechodzi do innego OFE. W rozporządzeniu z dnia 14 kwietnia 1999 r. (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie przystąpienia członka otwartego funduszu emerytalnego do innego otwartego funduszu emerytalnego - Dz. U. Nr 32, poz.313) Rada Ministrów określiła wysokość omawianej opłaty na 1 % najniższego wynagrodzenia. W rozporządzeniu tym ustalono także, że opłata przysługuje Zakładowi od czynności polegającej na rejestracji umowy o członkostwo osoby przystępującej do nowego funduszu. Z ustaleń kontroli wynika, że ZUS w latach 1999-2000 nie pobierał od powszechnych towarzystw emerytalnych opłat za przerejestrowanie członków. W trakcie kontroli, wysokość niepobranych opłat za lata 1999-2000 ZUS oszacował na łączną kwotę 1.489 tys. zł, w tym 223 tys. zł za 1999 rok oraz 1.266 tys. zł za rok 2000. Głównym powodem opóźnień w naliczaniu i pobieraniu przez ZUS tych opłat była niemożność określenia właściwej liczby przerejestrowań członków OFE, związana z problemami występującymi przy wdrażaniu kompleksowego systemu informatycznego. Dane te musiały być powtórnie przeliczone, ponieważ kolejne wersje oprogramowania wykazywały różnice w stosunku do wcześniej wykonanych obliczeń. Dopiero w dniu 12 stycznia 2001 r. Departament Rachunkowości ZUS otrzymał zestawienia przerejestrowań członków OFE, w wersji mogącej stanowić podstawę wystawienia not księgowych, obciążających poszczególne PTE. Zestawienia te dotyczyły przerejestrowań zrealizowanych w 1999 r. (listopad) i w 2000 r. (luty, maj, sierpień i listopad). Jako drugą podstawową przyczynę niepobierania omawianych opłat, ZUS przedstawił trudności z jednoznaczną interpretacją stosownych przepisów ustawy o funduszach emerytalnych. Problemy te polegały głównie na określeniu, jakiego rodzaju czynności wykonywane przez Zakład, uprawniają do pobierania omawianej opłaty. Zdaniem NIK, podnoszone przez Zakład trudności w interpretacji przepisów prawnych, nie powinny były stać się powodem tak dużych opóźnień. Bowiem już w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 1999 r. ustalono, że opłata przysługuje Zakładowi od czynności polegającej na rejestracji umowy o członkostwo osoby przystępującej do nowego funduszu. Pierwsze opłaty z tego tytułu ZUS pobrał od PTE dopiero po około 23 miesiącach od wejścia w życie ww. rozporządzenia. W odpowiedzi na wniosek pokontrolny NIK dotyczący wymierzenia bez zbędnej zwłoki należnych opłat za transfery członków OFE i obciążenie nimi właściwych towarzystw emerytalnych, Prezes ZUS poinformował NIK, że Zakład naliczył zaległe opłaty za transfery członków OFE przeprowadzone w latach 1999-2000 i obciążył nimi właściwe towarzystwa emerytalne. Według przekazanej przez ZUS informacji, większość towarzystw uregulowała należność z tego tytułu, jednak niektóre PTE podważyły ich wysokość. Opóźnienie w pobieraniu przez ZUS omawianych opłat, nawet w przypadkach nie budzących wątpliwości, zdaniem NIK, należy ocenić negatywnie, gdyż opłaty te powinny zapewnić ZUS bieżące pokrywanie kosztów ponoszonych w związku z wykonywaniem omawianych czynności rejestracyjnych.   | Poprzednia strona | Następna strona |

NAWIGATOR:      Strona główna -> Emerytury z trzech filarów -> NIK o reformie emerytalnej -> Spis treści