NAWIGATOR:      Strona główna -> Emerytury z trzech filarów -> NIK o reformie emerytalnej -> Spis treści
 

| Poprzednia strona | NIK o reformie emerytalnej |

III. POSTĘPOWANIE KONTROLNE I DZIAŁANIA PODJĘTE PO ZAKOŃCZENIU KONTROLI

Kontrolę przeprowadzono w 9 jednostkach. Zastrzeżenia do treści protokołu zostały złożone w przypadku kontroli przeprowadzonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej.

Zastrzeżenia złożone przez Prezesa ZUS miały charakter formalny i zostały uwzględnione w całości. Nie wpłynęło to w istotny sposób na treść ustaleń kontrolnych.

W przypadku zastrzeżeń Ministra Pracy i Polityki Społecznej jedno zastrzeżenie zostało uwzględnione, w wyniku czego dokonano sprostowania błędnego zapisu w protokole. Pozostałe zastrzeżenia zostały oddalone, ponieważ nie dotyczyły ustaleń zawartych w protokole kontroli. Odrzucone zastrzeżenia dotyczyły prawidłowości wyboru podmiotu, w którym przeprowadzano tę kontrolę. Minister PiPS stwierdził, że nie może być pomiotem prowadzonej kontroli, ponieważ reformę emerytalną przygotowywał Pełnomocnik Rządu ds. Reformy Zabezpieczenia Społecznego.

W sprawie tej zajął wcześniej stanowisko Departament Prawny NIK, potwierdzając że kontrolowanym podmiotem powinno być MPiPS. Pełnomocnik w świetle ustawy o NIK nie może być stroną czynności kontrolnych, ponieważ nie jest organem administracji rządowej. Pełnomocnikiem Rządu ds. Reformy Zabezpieczenia Społecznego jest na mocy rozporządzenia Rady Ministrów sekretarz stanu w MPiPS. Zgodnie z tym rozporządzeniem - Ministerstwo zapewnia Pełnomocnikowi obsługę merytoryczną, organizacyjno-prawną, techniczną i kancelaryjno-biurową, a wydatki związane z działalnością Pełnomocnika są pokrywane z budżetu państwa, w części dotyczącej MPiPS. Ponadto pierwsze rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia ww. Pełnomocnika stanowiło, że Pełnomocnikiem jest Minister Pracy i Polityki Socjalnej, a swoje zadania wykonuje przy pomocy Biura Pełnomocnika, będącego komórką organizacyjną Ministerstwa. Tylko przez okres od 6 lutego do 24 listopada 1997 r. Pełnomocnikiem był podsekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Ogółem wysłano 10 wystąpień pokontrolnych, w tym 9 wystąpień skierowano do kierowników kontrolowanych jednostek oraz 1 do Ministra Sprawiedliwości. Dotyczyło ono nieujawniania terminów wejścia w życie zmian statutów OFE, w prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Warszawie rejestrze funduszy emerytalnych. W wystąpieniach tych sformułowano łącznie 35 wniosków pokontrolnych. Ostatnia odpowiedź na wystąpienia pokontrolne wpłynęła do NIK 8 sierpnia 2001 r. Według stanu na ten dzień, jednostki kontrolowane zawiadomiły NIK o zrealizowaniu 9 wniosków oraz podjęciu realizacji dalszych 14 wniosków.

Zastrzeżenia do wystąpień pokontrolnych zostały złożone przez następujące jednostki:

  • ZUS - Izba odmówiła rozpatrzenia tych zastrzeżeń w trybie art. 56 ustawy o NIK, z powodu przekroczenia terminu ich zgłoszenia. W trakcie opracowywania niniejszej informacji zostały w części wykorzystane uwagi ZUS zawarte w powyższych zastrzeżeniach, dotyczące wpływu na realizację zadań dotyczących funduszy emerytalnych, zdarzeń niezależnych od Zakładu. Zdaniem ZUS, wystąpienie sugerowało, że przyczyną niewywiązywania się przez Zakład z zadań wykonywanych na rzecz OFE jest niedoprowadzenie do sprawnego działania systemu informatycznego obsługującego system emerytalny. W omawianych zastrzeżeniach podkreślono, że brak funkcjonowania systemu informatycznego wynika z szeregu czynników zewnętrznych, niezależnych od ZUS. Tego zagadnienia dotyczyło również szereg zastrzeżeń sformułowanych do szczegółowych ocen i wniosków. Zdaniem NIK, Zakład nie miał podstaw do sugerowania, że w wystąpieniu formułowano oceny i wnioski dotyczące systemu informatycznego, ponieważ sprawy te nie były przedmiotem ani niniejszej kontroli, ani sformułowanego w jej wyniku wystąpienia.
  • Pocztowo-Bankowe PTE S.A. - złożone zastrzeżenia zostały częściowo uwzględnione. W wyniku tego zmieniono treść jednego z czterech wniosków pokontrolnych. We wniosku tym pozostawiono zalecenie wprowadzenia zmian w sposobie prowadzenia rachunkowości, w celu zapewnienia przestrzegania postanowień ustawy o rachunkowości. Jednocześnie zrezygnowano z zalecenia rozważenia możliwości zmiany firmy prowadzących księgowość i audyt. Tak zmieniony wniosek został przyjęty do realizacji.
  • PPUP "Poczta Polska" - zastrzeżenia uwzględniono w całości, skreślając jeden z trzech wniosków postawionych w wystąpieniu pokontrolnym. Dotyczył on doprowadzenia do zmiany zasad wynagradzania w umowie o prowadzeniu przez Pocztę Polską działalności akwizycyjnej na rzecz PTE Pocztylion.

W wystąpieniu kierowanym do Prezesa ZUS Najwyższa Izba Kontroli wnioskowała m.in. o:

    1) określenie wiarygodnej kwoty zaległych składek należnych OFE od ZUS,
    2) podjęcie wszystkich możliwych działań w celu niezwłocznego zakończenia prac w zakresie identyfikacji błędów dotyczących odprowadzania składek do OFE i ustalenia instytucji odpowiedzialnych za ich popełnienie,
    3) ustalenie kwoty odsetek za zwłokę należnych otwartym funduszom emerytalnym od ZUS, a także od innych podmiotów, z tytułu nieodprowadzonych dotychczas składek do OFE,
    4) doprowadzenie do wymierzania przez ZUS w drodze decyzji dodatkowej opłaty, o której mowa w art.47 ust. od 10c do 10h ustawy systemowej,
    5) wymierzenie bez zbędnej zwłoki należnych opłat za transfery członków OFE i obciążenie nimi właściwych towarzystw emerytalnych,
    6) rozważenie potrzeby utworzenia dodatkowego konta bankowego przeznaczonego tylko do gromadzenia i wydatkowania wszystkich składek należnych OFE oraz możliwości wpłacania tych składek (przez płatników), bezpośrednio na to nowe konto, a nie - jak dotychczas - na konto 51,
    7) zintensyfikowanie współpracy z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej w celu doprowadzenia do szybkiego wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej oraz zasad lokowania środków FUS,
    8) przygotowanie i przedstawienie Radzie Nadzorczej Zakładu danych niezbędnych do niezwłocznego opracowania tabeli opłat ryczałtowych z tytułu ponoszonych przez ZUS kosztów weryfikacji błędów,
    9) podjęcie działań w celu ewidencjonowania w księgach rachunkowych, zobowiązań Zakładu i FUS wobec OFE z tytułu zaległych składek i odsetek za zwłokę,
    10) rozważenie potrzeby i możliwości wprowadzenia ewidencji kosztów w układzie kalkulacyjnym lub tylko niektórych elementów kalkulacji kosztów,
    11) podjęcie zdecydowanych działań dla uzyskania wiarygodnych informacji o tych zobowiązanych ustawą osobach, które nie przystąpiły do OFE, w celu objęcia ich losowaniem do poszczególnych funduszy emerytalnych,
    12) wzmożenie przez Zakład współpracy z funduszami emerytalnymi w celu bieżącej, skutecznej weryfikacji danych osobowych figurujących w Centralnym Rejestrze Członków OFE.
W przekazanej odpowiedzi Prezes ZUS, nawiązując do wcześniej złożonych zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego poinformował, że Zakład zrealizował wnioski nr 5 i 8 oraz jest w trakcie realizacji wniosków nr 2, 7, 11, 12.

Natomiast w wystąpieniu do Prezesa Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi Izba wnosiła o przestrzeganie w trakcie prowadzonych kontroli zasady, że prowadzone badania i formułowane w ich wyniku zalecenia pokontrolne nie powinny wykraczać poza zakres określony w art. 204 ust. 2 ustawy o funduszach emerytalnych, podjęcie celowości określenia w przepisach szczegółowych zasad, zakres i tryb kontroli prowadzonych przez UNFE oraz zmianę rozporządzenia Rady Ministrów określającego zakres sprawozdawczości PTE i OFE. W przesłanej odpowiedzi Urząd Nadzoru poinformował o przyjęciu wniosków do realizacji.

RAPORT PODPISALI:

Dyrektor Departamentu Pracy, Spraw Socjalnych i Zdrowia Marek Zająkała

Akceptuję: Wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli Jacek Jezierski

Zatwierdzam: Prezes Najwyższej Izby Kontroli Mirosław Sekuła
Warszawa, dnia 7 stycznia 2002 r.

 

| Poprzednia strona | NIK o reformie emerytalnej |


 NAWIGATOR:      Strona główna -> Emerytury z trzech filarów -> NIK o reformie emerytalnej -> Spis treści